Deventer Stadsstrand als voorbeeld trendrapport “Duurzame Dinsdag”



Jaarlijks presenteert Greenwish aan politiek Den Haag opvallende maatschappelijke initiatieven en sociale ondernemingen in Nederland die zich inzetten voor duurzame ontwikkeling.  In het trendrapport Duurzame Dinsdag 2017 diende het Deventer Stadsstrand als voorbeeld voor een initiatief in het thema “Biodiversiteit,groen en natuur als bindmiddel”. Wij maakten een samenvatting van dit rapport.

“Burgers pakken zelf grote projecten aan die je misschien van de overheid zou verwachten zoals het realiseren een stadsstrand in Deventer;  

“Burgers pakken zelf grote projecten aan die je misschien van de overheid zou verwachten zoals het realiseren een stadsstrand in Deventer;  een ondernemende insteek hierbij maakt deze initiatieven beter mogelijk om impact en continuïteit te realiseren. Het blijkt voor veel maatschappelijke initiatieven nog steeds ingewikkeld om aan financiering te komen. Vooral omdat veel initiatieven niet alleen economische waarde creëren maar ook een scala aan andere waarden die moeilijk naar geld te vertalen zijn. De business cases passen vaak niet in de bestaande hokjes. Ook de lange aanlooptijden van sociaal ondernemers zijn een belemmering. Crowdfunding past goed bij het karakter van dit soort initiatieven, ook omdat het de gemeenschapnog weer verder versterkt.

Het plan voor het Deventer Stadsstrand is integraal duurzaam, dat betekent dat het op meerdere thema’s bijdraagt aan duurzame en maatschappelijke ontwikkeling en laat sociale innovatie zien. Dat wil zeggen dat de wijze van organiseren en samenwerken werkelijk anders is dan we kennen. Om die reden is het vaak ook moeilijk om kort te beschrijven, de businessplannen zijn gelaagd. Er is sprake van toegevoegde waarde die moeilijk in geld is uit te drukken, zoals meer sociale samenhang, duurzaam bouwen, aanpak van zwerfafval en burgers zelf invulling laten geven aan de openbare ruimte in hun leefomgeving. Het plan heeft een lange aanlooptijd en vraagt om meer terugverdientijd. Vooral ondersteuning met financiële expertise is in de beginfase van belang.

 

Deze value cases zijn voor de makers logisch en vanzelfsprekend, maar voor overheden, financiers en partners ingewikkelder om te doorgronden.

Het zijn duurzame initiatieven die een nieuwe, duurzame vorm (zoals werkwijze, organisatie, product) laten zien die fundamenteel anders is dan we gewend zijn. Het is een alternatief voor het bestaande en de publieke opinie wint aan kracht. Steeds meer mensen zijn verontwaardigd over de on-duurzame aspecten van de bestaande systemen. Reguliere bedrijven komen onder druk te staan, zij worden zich bewust van het feit dat on-duurzaamheid van het systeem eindig is en willen verduurzamen. De nieuwe initiatieven laten zien dat het mogelijk is en zoeken nieuwe allianties. De overheid kan ruimte maken voor alternatieven, door het nieuwe als norm te stellen en regelgeving en financiering hierop af te stemmen. Sociale ondernemingen hebben wezenlijk andere (complexere) business-modellen dan reguliere ondernemingen. Zij pakken een maatschappelijk doel op een ondernemende manier aan. Winst is nodig voor continuïteit, maar er is geen opzichzelfstaand winstoogmerk. Er is altijd sprake van méér dan alleen directe economische waarde creatie. Het gaat ook om stimulering van lokale economie, arbeid voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt, verduurzaming van bodem, water, lucht, sociale cohesie of biodiversiteit. Een ontwikkeling waarbij het ook om andere waarden kan gaan dan alleen geld. Deze value cases zijn voor de makers logisch en vanzelfsprekend, maar voor overheden, financiers en partners ingewikkelder om te doorgronden.

In de praktijk blijkt het moeilijk om de wereld van het ‘sociale’ gelijkwaardig te verbinden met het dominante economisch denken. Als we deze gelaagde, of meer dimensionale value cases de ruimte willen geven, zullen financiers en samenwerkingspartners beter ingericht moeten zijn op het integrale karakter en beter moeten omgaan met meervoudige waardecreatie. Voor de overheid betekent dat, meer bij elkaar brengen van beleidsdoelen en middelen en ook meer (op interbestuurlijk niveau)samenwerken van interne overheid. Voor financiers betekent het beter worden in het meerekenen van andere dan slechts economische waarde, rekening houden met langere aanlooptijd en anders inschatten van risico’s. De aandacht daarvoor begint te komen.Wij leven in een tijd waarin veel stelling wordt genomen.

Duurzame initiatieven richten zich op ontmoeting, op naar elkaar luisteren, op integratie, op het feit dat er veel (misschien wel de meeste) mensen zijn, die niet zwart-witdenken, maar er tussenin. Daar waar we elkaar vinden en gelijk zijn. Zij verbinden dit met duurzame ontwikkeling, aan een inhoudelijke missie als meer biodiversiteit en gezonder en gelukkiger leven. Dit is een vorm van democratische vernieuwing die vooral de politiek zich zou kunnen aantrekken.

Als we blijven kijken naar initiatieven met de bril van vandaag, zien we de werkelijke waarde niet. Als we de beweging willen versterken moeten we ons ook vooral richten op de manier waarop we naar initiatieven kijken, onze bril, onze grondbeginselen, die bepalen wat we zien. Het is goed te zien, dat de aansluiting met het bedrijfsleven en overheid steeds meer vorm lijkt te krijgen. Het innovatieve gedachtengoed van initiatiefnemers begint langzaam door te sijpelen in de systeemwereld. Een ontwikkeling die volgens ons een transitie naar een duurzame samenleving zal versnellen. Duurzame Dinsdag geeft de beweging van maatschappelijke initiatieven en sociaalondernemingen mede stem.”

Bron: Trendrapport Duurzame Dinsdag 2017